Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở địa phương ( 01/12/2020)

                                

Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19-5-2018 của Hội nghị lần thứ bảy BCH Trung ương khóa XII về “Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ” tiếp tục khẳng định quan điểm cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng; công tác cán bộ là khâu “then chốt” của công tác xây dựng Đảng. Do vậy, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ được đánh giá là việc làm thường xuyên, cần phải được các cấp, các ngành tiến hành bài bản, khoa học, chặt chẽ, hiệu quả nhằm xây dựng được đội ngũ cán bộ thật sự chất lượng, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ mà Đảng và Nhân dân giao phó.

Yêu cầu từ thực tiễn

Bên cạnh những ưu điểm có lập trường tư tưởng vững vàng, kiên định mục tiêu, lý tưởng độc lập dân tộc và CNXH, có đạo đức, lối sống giản dị, gương mẫu, có ý thức tổ chức kỷ luật, luôn rèn luyện, phấn đấu, hoàn thành nhiệm vụ được giao, đội ngũ cán bộ và công tác cán bộ còn bộc lộ không ít những hạn chế, yếu kém. Đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị đông nhưng chưa mạnh. Tình trạng vừa thừa, vừa thiếu cán bộ xảy ra ở nhiều nơi. Cơ cấu giữa các ngành, nghề, lĩnh vực chưa thật hợp lý, thiếu liên thông giữa các cấp, các ngành; thiếu những cán bộ lãnh đạo, quản lý giỏi, nhà khoa học và chuyên gia đầu ngành… Điều này khẳng định, để tạo được sự đồng đều trong đội ngũ cán bộ cũng như tạo được những lớp cán bộ kế cận đủ phẩm chất, năng lực, ngang tầm nhiệm vụ thì khâu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, nhất là cấp cơ sở phải được đặc biệt chú trọng.

Hầu hết tại các địa phương, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức (CBCCVC) là nội dung quan trọng được cấp ủy đảng và lãnh đạo chính quyền quan tâm chỉ đạo thực hiện. Hằng năm, các địa phương đều xây dựng và ban hành kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng CBCCVC. Đây được coi là nhiệm vụ thường xuyên nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng, phương pháp thực hiện nhiệm vụ trong hoạt động công vụ của cán bộ, công chức và hoạt động nghề nghiệp của viên chức, góp phần xây dựng đội ngũ CBCCVC chuyên nghiệp, có phẩm chất đạo đức, có bản lĩnh chính trị và năng lực trong thực thi công vụ đáp ứng yêu cầu phục vụ nhân dân và tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội của các tỉnh, thành phố.

Hiện nay, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ tại địa phương đang tập trung thực hiện các yêu cầu: 1) Đào tạo, bồi dưỡng căn cứ vào vị trí việc làm, tiêu chuẩn của ngạch công chức; tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp viên chức; tiêu chuẩn chức vụ lãnh đạo, quản lý; gắn với công tác sử dụng, quản lý CBCCVC phù hợp với kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và nhu cầu xây dựng, phát triển nguồn nhân lực của cơ quan, đơn vị. 2) Cân đối nguồn lực bảo đảm cho công tác đào tạo và bồi dưỡng CBCCVC. Đào tạo, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức có trọng tâm, trọng điểm, chất lượng theo từng đối tượng, tạo điều kiện để CBCCVC đáp ứng yêu cầu theo quy định, không dàn trải. Đào tạo, bồi dưỡng gắn với yêu cầu hội nhập quốc tế của địa phương. 3) Các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng phải bảo đảm chất lượng, có đội ngũ giảng viên chuyên nghiệp để phối hợp với các đơn vị khác trong công tác đào tạo, bồi dưỡng CBCCVC. 4) Thực hiện hiệu quả công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực đội ngũ CBCCVC đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong thời kỳ mới, trong đó phải quan tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nữ.

Các địa phương hiện nay chủ yếu tập trung đào tạo theo tiêu chuẩn chức danh trình độ trung cấp, cao cấp lý luận chính trị cho CBCCVC; đào tạo trình độ sau đại học phù hợp với vị trí công tác cho cán bộ, công chức là trưởng phòng, phó trưởng phòng trở lên theo quy hoạch và yêu cầu phát triển nguồn nhân lực của cơ quan, đơn vị; đào tạo trình độ sau đại học cho CBCCVC phù hợp với chuyên môn, yêu cầu của vị trí công tác, gắn với quy hoạch sử dụng lâu dài đáp ứng yêu cầu xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao và sự nghiệp CNH, HĐH và hội nhập quốc tế. Khuyến khích CBCCVC tự đào tạo, tự học. Nội dung tập trung vào bồi dưỡng lý luận chính trị; kiến thức quản lý nhà nước; kỹ năng nghiệp vụ, đặc biệt về một số lĩnh vực trọng điểm của tỉnh, thành phố; văn hoá công sở, đạo đức công vụ; quốc phòng - an ninh… theo các chương trình quy định cho CBCCVC. Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ phải kết hợp giữa đào tạo, bồi dưỡng trong nước và quốc tế.

Tại TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ được triển khai bài bản. Riêng khối chính quyền, năm 2019 toàn TP. Hà Nội đã tổ chức được 4.389 lớp với 402.302 lượt CBCCVC. Chương trình đào tạo cán bộ thuộc diện BTV Thành uỷ quản lý ở trong nước là 252.030 học viên và đào tạo ở nước ngoài là 345 học viên.

Năm 2019, TP. Hồ Chí Minh tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cho 81.822 lượt CBCCVC (trong nước là 81.066 lượt và nước ngoài là 756 lượt). Dự kiến đến hết năm 2020, Thành phố sẽ có 51.832 lượt CBCCVC được đào tạo, bồi dưỡng. Thành phố chủ trương phối hợp tổ chức các đoàn học tập, trao đổi kinh nghiệm về công tác quản lý những chuyên ngành mang tính trọng điểm của thành phố như xây dựng, thanh tra, tư pháp, du lịch, an toàn thực phẩm… tại nước ngoài.

Đồng Tháp cũng rất chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, nhất là cán bộ nữ, kết thúc năm 2020 sẽ có khoảng 12.855 lượt CBCCVC được cử đi đào tạo, bồi dưỡng (trong đó, có 40% nữ). Cụ thể: Đào tạo 923 lượt, bồi dưỡng 11.932 lượt CBCCVC.

Những khó khăn, vướng mắc

Hầu hết các tỉnh, thành vẫn còn gặp khó khăn trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Nguồn ngân sách phục vụ cho công tác đào tạo, bồi dưỡng của các địa phương còn hạn hẹp trong khi nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng lại khá lớn. Một số quy định, thông tư của Chính phủ liên quan đến tiêu chuẩn của các đối tượng được xét duyệt đi đào tạo, bồi dưỡng còn chồng chéo gây khó khăn trong việc triển khai các chương trình đào tạo. Nhu cầu mong muốn được đào tạo, bồi dưỡng lớn, nhưng đối tượng đủ tiêu chuẩn lại không nhiều. Điều này khiến nhiều địa phương thừa chỉ tiêu đào tạo, bồi dưỡng, dẫn đến khó hoàn thành được kế hoạch.

Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nguồn, cán bộ trẻ, cán bộ nữ ở địa phương (đặc biệt xã, phường, thị trấn) bộc lộ rõ một số hạn chế và vướng mắc như: Đội ngũ công chức ở xã, phường, thị trấn còn yếu về trình độ, hụt hẫng về đội ngũ kế cận, một số nơi bố trí một vài chức danh chưa phù hợp với chuyên môn do địa phương chưa mở được lớp đào tạo chuyên ngành kịp thời (văn hóa - xã hội, truyền thanh). Chỉ tiêu đào tạo về chính trị còn hạn chế nên việc giới thiệu ứng cử, bổ nhiệm, tái bổ nhiệm cán bộ phần lớn còn thiếu về chứng chỉ lý luận chính trị. Việc bồi dưỡng kỹ năng lãnh đạo, quản lý đối với cán bộ luân chuyển, điều động chưa thường xuyên nên một số đồng chí chậm tiếp cận nhiệm vụ mới khi được phân công.

Một số cấp ủy đảng, chính quyền các cấp, các ngành chưa thực sự quan tâm đúng mức đến công tác đào tạo, bồi dưỡng CBCCVC và cán bộ, công chức cấp xã, bởi vậy, việc triển khai văn bản về đào tạo, bồi dưỡng từ trên xuống cơ sở còn chậm và mang tính hình thức.

Một số CBCCVC chưa nhận thức đúng việc đi đào tạo, bồi dưỡng để phục vụ nhiệm vụ chuyên môn, vẫn còn tư tưởng chạy theo bằng cấp để nâng lương, nâng ngạch, thăng hạng, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại. Đồng thời, học viên hầu hết phải vừa học, vừa làm việc nên đôi lúc thiếu tập trung, ảnh hưởng đến chất lượng học tập. Quy hoạch, bổ nhiệm công chức hành chính nhà nước của một số tỉnh, thành còn chưa quy định rõ về tiêu chuẩn bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước trước khi bổ nhiệm nên đã hạn chế việc khuyến khích công chức đi học trước khi bổ nhiệm.

Ngoại trừ các thành phố lớn, hầu hết môi trường làm việc ở địa phương chưa có điều kiện tiếp xúc nhiều với các đối tác nước ngoài, trong khi công tác đào tạo, bồi dưỡng liên kết với nước ngoài ở các địa phương khá hạn chế, chủ yếu đợi phân bổ chỉ tiêu từ Trung ương. Đồng thời chính điều kiện làm việc cũng khiến việc sử dụng ngoại ngữ của đội ngũ CBCCVC bị mai một dần.

Trong quá trình triển khai, tổ chức các lớp học, phương thức giảng dạy phần lớn theo “một chiều”, chưa khuyến khích được tinh thần chủ động của người học. Thời gian trao đổi, thảo luận và tham gia thực tế tại cơ quan, đơn vị còn hạn chế và chưa phát huy hiệu quả.

Giải pháp, kiến nghị

Trước hết, mỗi địa phương, đơn vị cần xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng phù hợp với từng chức danh, vị trí công tác. Phải gắn quy hoạch với đào tạo, bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh và đẩy mạnh thực hiện luân chuyển cán bộ lãnh đạo, quản lý trong hệ thống chính trị để rèn luyện qua thực tiễn ở các lĩnh vực, địa bàn khác nhau. Kế hoạch này được lập trên cơ sở tiêu chuẩn chức danh từng loại cán bộ trong từng lĩnh vực, ngành nghề.

Bên cạnh đó, cần tăng cường quán triệt sâu rộng nhằm nâng cao hơn nữa nhận thức, trách nhiệm của các cấp uỷ đảng và lãnh đạo các cấp về xây dựng đội ngũ CBCCVC. Bố trí nguồn ngân sách thoả đáng, dự báo đúng tình hình, đánh giá thực chất đội ngũ CBCCVC sát yêu cầu nhiệm vụ chính trị của địa phương, đơn vị.

Các cấp, các ngành, hơn ai hết là những người tham mưu công tác cán bộ cần nắm chắc quan điểm, chủ trương, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của Đảng và Nhà nước; tham mưu cụ thể, phù hợp với tình hình của địa phương, đơn vị; triển khai đồng độ, sâu rộng tới các cấp, các ngành tại địa phương. Đồng thời, cần chú trọng xây dựng cơ chế, chính sách, ưu đãi nhằm phát hiện, thu hút, trọng dụng nhân tài có trọng tâm, trọng điểm, nhất là các ngành, lĩnh vực mũi nhọn phục vụ cho phát triển nhanh, bền vững địa phương, đơn vị.

Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ là một khâu quan trọng trong công tác cán bộ và đặc biệt liên quan mật thiết đến các khâu như đánh giá, quy hoạch, bổ nhiệm, bố trí, luân chuyển cán bộ. Bởi vậy, việc đào tạo, bồi dưỡng không chỉ là khâu bồi dưỡng lý luận chính trị, mà còn phải đào tạo qua thực tế, nghiên cứu thực tiễn, tham quan học hỏi kinh nghiệm, gắn đào tạo với bố trí, sử dụng cán bộ. Cần thống nhất việc kiểm định chất lượng đầu vào đối với công chức, viên chức để các địa phương, cơ quan, đơn vị lựa chọn, tuyển dụng theo yêu cầu, nhiệm vụ, đồng thời nghiên cứu phân cấp kiểm định theo lĩnh vực đặc thù và theo vùng, khu vực.


NGÔ VĂN HÙNG
Trường Đại học Nội vụ
Các bài trước
Tác giả : ***. Đăng ngày: 01/12/2020
Tác giả : PGS. Trần Đình Huỳnh. Đăng ngày: 01/12/2020
Tác giả : ThS. Đỗ Xuân Trường - Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam. Đăng ngày: 01/12/2020
Tác giả : PGS, TS. Vũ Thanh Sơn - Cục trưởng Cục Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, BTCTƯ. Đăng ngày: 01/12/2020
Các bài tiếp
Tác giả : Thanh Xuân. Đăng ngày: 01/12/2020
Cơ hội luôn có trong mọi tình huống dù là thanh bình hay nguy nan, nhưng để nắm bắt “cơ hội” trong “nguy cơ” mới là điều khó, mới cần lãnh đạo tài năng, mạnh khoẻ, nhiệt huyết, vì lợi ích của nhân dân, của quốc gia là tối thượng.
VIDEO CLIPS
Tra cứu tạp chí in trước năm 2010: