Công tác tư tưởng, lý luận gắn với bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong giai đoạn hiện nay ( 01/12/2020)

     

Công tác tư tưởng, lý luận được Đảng ta xác định là một trong những hoạt động quan trọng hàng đầu của Đảng nhằm xây dựng, xác lập nền tảng tư tưởng, cơ sở lý luận, khoa học cho việc hoạch định đường lối cách mạng của Đảng; truyền bá tư tưởng, lý luận và quan điểm, đường lối của Đảng đến với cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân. Đồng thời cổ vũ, động viên họ đẩy mạnh các phong trào hành động xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong công tác xây dựng Đảng, công tác tư tưởng, lý luận là nội dung quan trọng nhằm bồi đắp nền tảng tư tưởng chính trị trong Đảng, tạo nên ý chí, quyết tâm, củng cố niềm tin khoa học, bản lĩnh chính trị và sức mạnh đoàn kết, thống nhất trong Đảng, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức.

Cùng với việc xác lập, truyền bá hệ tư tưởng, quan điểm, đường lối của Đảng, công tác tư tưởng, lý luận có nhiệm vụ quan trọng là đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong Đảng và sự đồng thuận xã hội. Để bảo vệ nền tảng tư tưởng, trước hết phải nghiên cứu, phát triển lý luận, xây dựng hệ thống lý luận khoa học và cách mạng, thể hiện rõ tính tiên phong về lý luận, đủ sức thuyết phục tất cả các tầng lớp xã hội tham gia cách mạng XHCN, cung cấp những luận cứ khoa học xác đáng để phản bác lại những quan điểm trái với lý luận cách mạng và đấu tranh chống các biểu hiện của chủ nghĩa cơ hội dưới mọi màu sắc, làm thất bại mọi luận điệu xuyên tạc, âm mưu chống phá của các thế lực thù địch trên các vấn đề tư tưởng, lý luận.

Quá trình bảo vệ nền tảng tư tưởng cũng là quá trình thúc đẩy phát triển lý luận khoa học. Để có cơ sở lý luận và thực tiễn xác đáng, sâu sắc, bác bỏ những luận điệu xuyên tạc, sai trái, thù địch, không có cách nào khác là phải nghiên cứu, phát triển, làm giàu và củng cố vững chắc hệ thống lý luận của Đảng. Phải nghiên cứu, mài sắc hơn các nguyên lý, lập luận, lý lẽ, không những chỉ ra được những sai trái của các quan điểm đối lập, mà quan trọng hơn là để cán bộ, đảng viên và nhân dân củng cố niềm tin vào học thuyết cách mạng và đường lối, chủ trương của Đảng, có đủ hiểu biết lý luận, thực tiễn để cảnh giác và có thể tự phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Hiệu quả của việc bảo vệ nền tảng tư tưởng, bác bỏ các quan điểm sai trái, thù địch cũng phán ánh một phần chất lượng, hiệu quả của công tác nghiên cứu và giáo dục lý luận chính trị. Như vậy, công tác tư tưởng nói chung, công tác nghiên cứu và tuyên truyền, giáo dục lý luận cách mạng nói riêng luôn gắn liền, thống nhất với hoạt động bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Đó là sự thống nhất giữa hoạt động xây và chống, giữa phát triển và bảo vệ, muốn chống tốt, chúng ta phải xây tốt, xây tốt tự nó góp phần chống tốt. Tư tưởng, lý luận được củng cố, phát triển trong toàn Đảng và toàn xã hội, được vận dụng, phát triển bằng thực tiễn sinh động trong đời sống của nhân dân là cách tốt nhất để bảo vệ nền tảng tư tưởng, lý luận của Đảng.

Trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước và hội nhập quốc tế, Đảng ta xác định bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng là bảo vệ Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh gắn với bảo vệ Ðảng, Cương lĩnh chính trị, đường lối và sự lãnh đạo của Đảng; bảo vệ Nhân dân và Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam; bảo vệ công cuộc đổi mới, CNH, HĐH đất nước và hội nhập quốc tế; bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc; giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước. Theo đó, công tác tư tưởng, lý luận của Đảng với nhiều nhiệm vụ cần được thực hiện một cách đồng bộ, thường xuyên.

Một là, tiếp tục nghiên cứu làm rõ hơn những nội dung cơ bản và giá trị bền vững của Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh với tính cách là nền tảng tư tưởng của Đảng, tinh thần của xã hội.

Tổ chức nghiên cứu có hệ thống để tiếp tục khẳng định và cụ thể hóa những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh. Trong đó chỉ rõ các giá trị bền vững còn phù hợp với thực tiễn của Việt Nam; những luận điểm đã được chính các nhà sáng lập Chủ nghĩa Mác-Lênin chỉnh sửa, bổ sung; những luận điểm đã bị nhiều người cộng sản ở các nước cũng như nước ta hiểu và giải thích không đúng, nay cần nhận thức lại; những luận điểm đúng của các nhà kinh điển trước đây, nay đã bị thực tiễn vượt qua cần được bổ sung, phát triển. Đặc biệt chú trọng nghiên cứu có hệ thống, sâu sắc Tư tưởng Hồ Chí Minh, làm rõ mối quan hệ khăng khít giữa Tư tưởng Hồ Chí Minh với Chủ nghĩa Mác-Lênin, chỉ rõ những bổ sung, phát triển sáng tạo Chủ nghĩa Mác-Lênin của Hồ Chí Minh gắn với những giá trị văn hóa truyền thống, những bài học kinh nghiệm trong lịch sử xây dựng và bảo vệ đất nước của dân tộc Việt Nam. Tổng kết lý luận, khẳng định những thành tựu lý luận mà Ðảng ta đã đạt được trên cơ sở vận dụng đúng đắn, sáng tạo và phát triển Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, nhất là trong công cuộc đổi mới hiện nay, thể hiện tập trung trong Cương lĩnh xây dựng đất nước thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011), Hiến pháp năm 2013 và những vấn đề lý luận, thực tiễn được nêu trong Dự thảo các Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng.

Hai là, đẩy mạnh tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, tiếp tục làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn, hoàn thiện hệ thống lý luận về CNXH và con đường đi lên CNXH ở nước ta trong tình hình mới.

Lý luận về CNXH và con đường đi lên CNXH ở nước ta chính là sự kế thừa, vận dụng và phát triển sáng tạo Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh phù hợp với thực tiễn Việt Nam trong bối cảnh mới của tình hình trong nước và thế giới. Cần đi sâu nghiên cứu hệ thống quan điểm về các vấn đề: mô hình CNXH ở Việt Nam; các mối quan hệ lớn; phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN; CNH, HĐH đất nước; phát triển kinh tế tri thức; hội nhập quốc tế; phát triển kinh tế nhanh và bền vững gắn với bảo vệ môi trường, giải quyết hài hòa các vấn đề xã hội; xây dựng nền văn hóa; kết hợp hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, kinh tế với quốc phòng, an ninh và đối ngoại, xây dựng nền quốc phòng toàn dân với xây dựng nền an ninh nhân dân, giữa độc lập dân tộc với hội nhập quốc tế; hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân; vấn đề dân chủ, phát huy quyền làm chủ của nhân dân đi đôi với hoàn thiện hệ thống chính trị, phát huy vai trò của mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong điều kiện mới; Đảng cầm quyền, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và xã hội, tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân, đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng...

Ba là, đổi mới nội dung, phương thức, nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác giáo dục, tuyên truyền về Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Ðảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước.

Chưa có thời kỳ nào BCH Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị về công tác đào tạo, giáo dục lý luận chính trị như trong khóa XI và khóa XII. Chẳng hạn, ngày 9-2-2018 Ban Bí thư ban hành Chỉ thị số 23-CT/TW “về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả học tập, nghiên cứu, vận dụng và phát triển Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh trong tình hình mới”. Ngày 15-5-2016 Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 05-CT/TW về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Đặc biệt, Hội nghị Trung ương 4 (khóa XII) coi sự hoài nghi, thiếu tin tưởng vào Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh; nhận thức sai lệch về ý nghĩa, tầm quan trọng của lý luận và học tập lý luận chính trị; lười học tập Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh là những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị; coi việc phủ nhận Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh là một trong những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ.

Trung ương yêu cầu công tác chính trị tư tưởng cần: “1) Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo nâng cao nhận thức trong toàn Đảng về ý nghĩa, vai trò, tầm quan trọng và sự cần thiết của việc học tập, nghiên cứu, vận dụng sáng tạo và phát triển Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh. Có kế hoạch học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận bắt buộc hằng năm đối với cán bộ, đảng viên gắn với việc cung cấp thông tin, cập nhật kiến thức mới phù hợp từng đối tượng, từng cấp, từng ngành, từng địa phương. Thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh theo Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15-5-2016 của Bộ Chính trị. 2) Tích cực đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng… Đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức dạy và học lý luận chính trị gắn với ứng dụng thực tế, tăng cường kiểm tra và quản lý chặt chẽ chất lượng dạy và học”(1).

Cần tiếp tục đổi mới chương trình, nội dung giáo dục Chủ nghĩa Mác-Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh phù hợp với yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, gắn lý luận với thực tiễn, chú trọng cập nhật kiến thức mới, khắc phục sự trùng lắp, khép kín, thiếu liên thông trong giáo dục lý luận chính trị giữa các chương trình, cấp học, bậc học; phù hợp với từng đối tượng; chú trọng rèn luyện đạo đức cách mạng, kỹ năng thực hành, khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Đổi mới công tác tuyên truyền, tổ chức nghiên cứu, quán triệt các nghị quyết, kết luận của Đảng theo hướng thiết thực, hiệu quả, tránh hình thức, chiếu lệ, gắn với các chương trình, kế hoạch hành động cụ thể.

Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp giảng dạy, học tập, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập lý luận chính trị. Tăng cường sử dụng công nghệ thông tin trong đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên và các đối tượng khác. Quan tâm xây dựng đội ngũ giảng viên lý luận chính trị có phẩm chất chính trị vững vàng, nắm vững Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, thật sự tâm huyết với công việc nghiên cứu, giảng dạy lý luận chính trị, có phương pháp sư phạm và phẩm chất đạo đức cách mạng, phong cách công tác tốt. 

Bốn là, chủ động tổ chức tốt hoạt động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch có tính thuyết phục cao.

Chỉ thị số 23-CT/TW ngày 9-2-2018 của Ban Bí thư “về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả học tập, nghiên cứu, vận dụng và phát triển Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh trong tình hình mới” đã đề ra nhiệm vụ: Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo đấu tranh phản bác có hiệu quả, kịp thời các quan điểm sai trái, thù địch. Đa dạng hóa hình thức đấu tranh bảo vệ nền tảng Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh. Nâng cao chất lượng thực hiện cơ chế phối hợp và trao đổi thông tin, chủ động nắm bắt âm mưu, thủ đoạn, phương thức chống phá của các thế lực thù địch, đối tượng cơ hội chính trị; chú trọng xây dựng luận cứ đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, xuyên tạc; chú trọng đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn cán bộ để cập nhật về nội dung và phương pháp đấu tranh; tạo sự thống nhất trong phối hợp giữa các cơ quan, ban, ngành có liên quan. Có cơ chế, chế độ phù hợp cho đội ngũ giảng viên lý luận chính trị; tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, bảo đảm kinh phí hoạt động và hiện đại hóa các trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật. Ngày 22-10-2018 Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 35-NQ/TW về “tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới”.  Sau đó, Ban Bí thư và Ban Tuyên giáo Trung ương đã ban hành văn bản chỉ đạo thực hiện Nghị quyết này. Mỗi cấp ủy, tổ chức đảng, mỗi cơ quan đảng, nhà nước, mặt trận và đoàn thể phải có nội dung, kế hoạch, nhiệm vụ, giải pháp và đội ngũ, lực lượng thực hiện cụ thể gắn với đặc thù chức năng, nhiệm vụ của mình.

Đa dạng hóa, sử dụng linh hoạt các hình thức, phương pháp đấu tranh trên cơ sở giữ vững quan điểm và nguyên tắc; mềm dẻo, linh hoạt, khoa học, nhân văn trong phương pháp; công khai, minh bạch, phát huy sức mạnh tổng hợp của các lực lượng, góp phần tạo dư luận xã hội lành mạnh, đồng thuận, giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân đủ khả năng nhận biết, phản bác các luận điệu sai trái, tự bảo vệ. Có sự phân biệt rõ: đối với những người có nhận thức lệch lạc do hạn chế về nhận thức, thiếu thông tin, hoặc do bị kẻ xấu tuyên truyền, cám dỗ, xúi giục… thì góp ý, phê phán, kiên trì thuyết phục, có lý, có tình; với các hoạt động thù địch, cố tình chống phá thì kiên quyết đấu tranh bằng các căn cứ khoa học, thực tiễn, pháp lý và truyền thống văn hóa dân tộc. Tăng cường hoạt động đối thoại trực tiếp, thẳng thắn với những người có quan điểm khác trên tinh thần khoa học, dân chủ, xây dựng, thuyết phục lẫn nhau bằng lý lẽ, không vội vàng quy kết lập trường, quan điểm. Phát huy vai trò và trách nhiệm của các cơ quan báo chí, truyền thông, các diễn đàn khoa học trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh chống các quan điểm sai trái vì sự phát triển ổn định, bền vững của chế độ và đất nước. Xây dựng, hình thành lực lượng chuyên trách làm công tác đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch từ những cán bộ công tác ở các cơ quan trong lĩnh vực tư tưởng, lý luận, báo chí, đối ngoại. Ngoài những yêu cầu về phẩm chất chính trị, trình độ lý luận chính trị, những người này còn cần được bồi dưỡng về phương pháp, cách thức đấu tranh. Ngoài ra, cần phát hiện, bồi dưỡng và phát huy năng lực của các cán bộ khoa học xã hội và nhân văn, các cán bộ lão thành cách mạng, cựu chiến binh, văn nghệ sĩ, trí thức là người Việt Nam định cư ở nước ngoài… tham gia đấu tranh với các luận điệu sai trái, thù địch.

Năm là, có sự phối hợp đồng bộ giữa các lực lượng, cơ quan trong công tác tư tưởng, lý luận và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận phải cung cấp, thông báo kịp thời các kết quả nghiên cứu phục vụ hoạt động đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị, tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông và trong sinh hoạt của các tổ chức đảng, tổ chức chính trị - xã hội; cung cấp đầy đủ luận cứ khoa học cho hoạt động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Đồng thời, các cơ quan tuyên giáo, an ninh, báo chí cần kịp thời nắm bắt, thông báo cho các cơ quan nghiên cứu lý luận diễn biến tình hình tư tưởng của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân, dư luận xã hội, các thủ đoạn, luận điệu chống phá của các thế lực thù địch để tổ chức nghiên cứu, đưa ra các quan điểm chính thống và các luận cứ phản bác. Các cơ quan thông tin và truyền thông, văn hóa có các hình thức phù hợp để tuyên truyền, quảng bá rộng rãi Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh cho các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ; cung cấp kịp thời các thông tin chính thống, tạo thế chủ động trên trận địa thông tin, lấn át các thông tin sai lệch, xấu độc, định hướng dư luận, không để có “khoảng trống” thông tin. Các cơ quan chức năng sớm phát hiện các trang mạng xã hội, blog cá nhân có nội dung độc hại, phản động; nắm bắt âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch; quản lý, kiểm soát các trang mạng xã hội... Các cơ quan bảo vệ pháp luật áp dụng các biện pháp cần thiết để kịp thời ngăn chặn, đấu tranh triệt phá, kể cả xử lý bằng pháp luật đối với các hành vi vi phạm pháp luật, chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ, không để hình thành các tổ chức phản động.

Với vai trò, đặc điểm nội dung, phương thức hoạt động của mình, công tác tư tưởng, lý luận của Đảng thực hiện vai trò, nhiệm vụ và mục tiêu “kép”, vừa xây dựng, củng cố, phát triển, truyền bá Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng cho cán bộ, đảng viên và các tầng lới nhân dân, trong nước và quốc tế, vừa thực hiện nhiệm vụ đấu tranh, bảo vệ nền tảng tư tưởng, quan điểm, đường lối của Đảng. Lực lượng tiến hành công tác tư tưởng, lý luận của Đảng cũng là lực lượng nòng cốt đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Bởi vậy, cần đề cao trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng và cơ quan, đơn vị, các lực lượng hoạt động trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận, đồng thời phải nâng cao hơn nữa trách nhiệm, chất lượng, năng lực chuyên môn đội ngũ những người làm công tác tư tưởng, lý luận của Đảng hiện nay.

-----

(1) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Hội nghị lần thứ tư BCH Trung ương khóa XII, Văn phòng Trung ương Đảng, H.2016, tr.36-37.


PGS, TS. Lê Văn Lợi
Phó Giám đốc Học viện CTQG Hồ Chí Minh
Các bài trước
Tác giả : TS. Vũ Hoài phương - Học viện Báo chí và Tuyên truyền. Đăng ngày: 01/12/2020
Các bài tiếp
Tác giả : TS. Phan Thăng An - Cục trưởng Cục Bảo vệ chính trị nội bộ, BTCTƯ. Đăng ngày: 01/12/2020
Cơ hội luôn có trong mọi tình huống dù là thanh bình hay nguy nan, nhưng để nắm bắt “cơ hội” trong “nguy cơ” mới là điều khó, mới cần lãnh đạo tài năng, mạnh khoẻ, nhiệt huyết, vì lợi ích của nhân dân, của quốc gia là tối thượng.
VIDEO CLIPS
Tra cứu tạp chí in trước năm 2010: