Người truyền lửa ( 01/12/2020)

27 năm tâm huyết với sự nghiệp trồng người, thầy giáo Nguyễn Đức Trường, (Tổ trưởng Tổ Khoa học tự nhiên, Trường THCS Đa Tốn, huyện Gia Lâm, Hà Nội) không chỉ được học trò yêu mến, khâm phục bởi kiến thức và tài năng, mà còn là tấm gương về nghị lực phi thường vươn lên trong cuộc sống, trở thành nguồn cảm hứng của nhiều thế hệ học sinh không chỉ trong học tập mà còn trong suốt chặng đường đời sau này.

Chắp cánh đam mê Toán học

Sinh năm 1973 ở thôn Khoan Tế (xã Đa Tốn, Gia Lâm, Hà Nội), từ nhỏ cậu bé Nguyễn Đức Trường đã chịu nhiều thiệt thòi với đôi chân bị teo cơ do ảnh hưởng của di chứng chất độc da cam từ người bố là bộ đội thời chống Mỹ, đi lại hết sức khó khăn, phải nhờ sự trợ giúp của người thân. “Trẻ con thường 9 tháng, 1 năm là biết đi nhưng những bước đi đầu tiên của tôi là vào năm 7 tuổi. Đó là hạnh phúc dù phải mất rất nhiều nỗ lực để đạt được” - thầy Nguyễn Đức Trường chia sẻ. Mỗi tuần, cậu bé Trường phải dành 3 buổi đi châm cứu, bấm huyệt để chữa bệnh. Lúc đầu bố đưa đi, sau thấy bố vất vả, anh tự mình đi xe buýt. Ròng rã 6 năm trời, từ chỗ phải chống 2 gậy mới có thể đi được, anh đã bỏ bớt được 1 gậy. Sau đó, nhờ kiên trì tập luyện, anh đã bỏ nốt được chiếc gậy thứ 2. Đi lại khó khăn, nhiều lần ngã rách cả quần áo nhưng vẫn không ngăn được bước chân đến trường của cậu học trò giàu nghị lực. Chân yếu, Trường không tham gia được các hoạt động tập thể, cũng không làm được việc nặng, chỉ còn biết tìm niềm vui trong học tập. Dù mệt mỏi, đau đớn nhưng với lòng hiếu học và ý chí bền bỉ, cậu học trò Nguyễn Đức Trường đã vượt lên khó khăn, luôn dẫn đầu các môn tự nhiên trong lớp.

Đặc biệt, suốt những năm tháng tuổi thơ, Trường được thừa hưởng tình yêu Toán học từ người bố vốn là giáo viên dạy Toán. Tình yêu ấy đã được cậu bé Nguyễn Đức Trường bồi đắp hằng ngày, không chỉ trang bị kiến thức cho bản thân mà còn là hành trang đưa cậu học trò khuyết tật đến với nghề dạy học cao quý. Tốt nghiệp Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội năm 1993, thầy Nguyễn Đức Trường về nhận công tác tại Trường THCS Đa Tốn. Đến năm 2001, thầy vừa giảng dạy tại trường, vừa tiếp tục học Đại học Sư phạm để nâng cao trình độ chuyên môn. Những ngày mới công tác, thầy Trường nhận thấy học sinh quê mình phần nhiều không ham học, do đó hầu hết không học lên cao. Những gia đình có điều kiện, con cái có khả năng học tập thì họ dần chuyển đi nơi khác hết. Làm thế nào để thay đổi nếp nghĩ về sự học của con em quê hương mình trở thành nỗi trăn trở của thầy giáo trẻ. Chỉ sau 2 năm, dưới sự dìu dắt của thầy, Trường THCS Đa Tốn đã có học sinh đoạt giải học sinh giỏi cấp huyện, đánh dấu bước chuyển mình của Nhà trường trong công tác dạy và học.

Nhiều học sinh cho rằng học Toán rất khó, khô khan, càng học lên cao càng gặp nhiều khó khăn. Theo thầy Trường, để dạy tốt môn Toán hay bất kỳ môn học nào, thầy cô trước tiên phải yêu môn học mình giảng dạy, kiến thức phải giỏi, nghiệp vụ phải sâu, phải thường xuyên nhào nặn, trau dồi để bất kỳ tình huống nào cũng xử lý được. Từ suy nghĩ đó, bằng những kinh nghiệm giảng dạy môn Toán và niềm say mê với môn học này, thầy giáo Nguyễn Đức Trường đã bỏ nhiều tâm huyết để tìm ra những phương pháp giảng dạy mới, linh hoạt, khơi gợi và khuyến khích tính chủ động, khả năng tự học ở học sinh, giúp các em dễ hiểu, dễ nhớ, tiếp thu bài tốt hơn. Các giờ Toán của thầy, học sinh được phát huy tối đa năng lực, các em đã trở thành những “chuyên gia” nghiên cứu, sưu tầm, phân dạng bài tập... để thực hành các chuyên đề thầy đưa ra. Thầy say sưa nghiên cứu, soạn bài giảng, biến những con số khô khan thành những câu chuyện, những tình huống, những bài học bổ ích giúp học sinh dễ hiểu. Để tạo sức hấp dẫn cho môn Toán, thầy đã đưa vào bài giảng những bài toán có tính thực tiễn. Đó là các đề toán vui, toán đố làm đường, tường rào, xây nhà hoặc gắn bài giảng với những câu chuyện về những danh nhân toán học, những tấm gương vượt khó. Thầy còn tích cực ứng dụng công nghệ thông tin để mỗi tiết học toán là một giờ học bổ ích, được học sinh háo hức chờ đợi.

Bằng sự đổi mới trong mỗi tiết dạy cộng với sự tận tâm khi phụ đạo miễn phí tại nhà cho học sinh yếu, bồi dưỡng học sinh giỏi theo nhóm, thầy Trường đã góp phần đáng kể để giảm số học sinh yếu môn toán. Không ít học sinh từ niềm tin yêu, ngưỡng mộ thầy mà quyết tâm học giỏi môn Toán. Đó là em Dương Tú Anh, sinh năm 1996. Bố ham mê cờ bạc phải bán hết nhà cửa, cả gia đình chuyển về quê ngoại Đa Tốn ở, tuy cuộc sống khó khăn nhưng Tú Anh vẫn rất ham học và có tố chất về Toán. Thương cô trò nghèo, thầy Trường luôn quan tâm chỉ bảo, thiết kế các bài tập riêng để em được thử sức, đồng thời cho mượn sách, báo về nhà tham khảo. Dưới sự dìu dắt tận tình của thầy Trường, sự kiên trì, chăm chỉ của bản thân, Tú Anh đã xuất sắc giành giải Nhì kỳ thi học sinh giỏi môn Toán cấp thành phố mở rộng (năm 2010), sau này Tú Anh đã đỗ Thủ khoa Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Á khoa Đại học Dược Hà Nội.

Hay như em Nguyễn Thọ Tùng, sinh năm 1991, khi ấy là học sinh của Trường THCS Ninh Hiệp (huyện Gia Lâm, Hà Nội), tham gia đội tuyển học sinh giỏi của huyện do thầy hướng dẫn. Có lần, Tùng gửi cho thầy Trường một công trình phát triển bài toán mà trước đó thầy chỉ giảng mang tính chất gợi mở. Nhận ra tố chất Toán học của em, thầy Trường đã khuyên em theo đuổi niềm đam mê Toán học. Từ sự dìu dắt của thầy Trường, Tùng đã kiên trì nuôi dưỡng niềm đam mê, trở thành một trong những người xuất sắc về Toán học của Việt Nam. Hiện em đang học Tiến sỹ tại Đại học Chi-ca-gô (Mỹ), hai thầy trò vẫn thường xuyên trao đổi những kiến thức mới về Toán học.

Không ngừng sáng tạo

Là đảng viên, Tổ trưởng Tổ Tự nhiên Trường THCS Đa Tốn, cộng với niềm say mê sẵn có với môn Toán, thầy giáo Nguyễn Đức Trường đã tìm ra phương pháp truyền cảm hứng đến các đồng nghiệp. Thầy đã cùng đồng nghiệp xây dựng nhiều đề tài, sáng kiến, kinh nghiệm nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ để đổi mới phương pháp giảng dạy, trực tiếp giúp đỡ 6 giáo viên toán trong huyện đoạt giải tại hội thi giáo viên giỏi cấp thành phố. Tâm sự về nghề, thầy Trường cho biết: “Một người thầy giáo cũng giống như ngọn nến, phải sáng mới thắp được cho mọi người, kiến thức có thể mòn theo năm tháng, có thể bị lãng quên, nhưng nếu biết chắt lọc từ trong cuộc sống, truyền được cho học sinh ý tưởng thì kiến thức có thể đi theo học sinh đến suốt đời”.

Cũng nhờ truyền được ý tưởng và cảm hứng, những năm qua đã có nhiều học sinh của thầy đoạt giải ở cấp quốc gia (1 em đoạt Huy chương Đồng, 1 em đoạt giải Khuyến khích); cấp thành phố (130 em); Giải Toán học Hà Nội mở rộng (17 em). Nhận xét về người đồng nghiệp, Hiệu trưởng Trường THCS Đa Tốn Nguyễn Đức Tuấn cho biết: “Tuy thầy Trường thiệt thòi về sức khỏe nhưng luôn nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, đi đầu, tâm huyết với nghề, gương mẫu trong mọi nhiệm vụ. Thầy đã làm lan tỏa tình yêu nghề đến các giáo viên trong trường, là tấm gương về nghị lực vượt khó đối với các thế hệ học trò.”

Niềm khao khát truyền lửa đam mê môn Toán còn được thầy Nguyễn Đức Trường thể hiện bằng những bài viết trên các tạp chí chuyên ngành như “Toán học và tuổi trẻ”, “Toán tuổi thơ”; những cuốn sách tham khảo về môn Toán. “Những bài giảng được tôi ghi chép lại cẩn thận, những kinh nghiệm được đúc rút từ nhiều năm giảng dạy được tôi đưa vào bài viết, vào sách” - Thầy Trường tâm sự. Từ phong trào viết sáng kiến kinh nghiệm của Trường THCS Đa Tốn, thầy Nguyễn Đức Trường đã có 24 sáng kiến, kinh nghiệm cấp huyện, 13 sáng kiến, kinh nghiệm cấp thành phố được xếp loại. Thầy cũng viết nhiều bài báo chuyên ngành và tham gia biên soạn 31 đầu sách giảng dạy môn Toán được xuất bản. Điển hình như bộ sách gồm 8 tập “Trọng tâm kiến thức và phương pháp giải bài tập” xuất bản năm 2012, viết riêng; bộ “Các chuyên đề chọn lọc trung học cơ sở” xuất bản năm 2015, viết chung với các tác giả khác.

Với những đóng góp tích cực trong công tác giảng dạy, thầy giáo Nguyễn Đức Trường liên tục được công nhận là Chiến sỹ thi đua cơ sở; được nhận danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cấp thành phố; Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Bằng khen của Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, Bằng khen của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp giáo dục, Giấy khen về thành tích xuất sắt trong 10 năm thực hiện Cuộc vận động “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo” (giai đoạn 2007-2017), Giải thưởng “Nhà giáo Hà Nội tâm huyết, sáng tạo” của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội. Đặc biệt, năm 2020 này, sau 27 năm cống hiến cho Ngành Giáo dục và Đào tạo Thủ đô với nhiều dấu ấn không chỉ về chuyên môn mà còn về nghị lực phi thường và một tình yêu thương vô bờ bến đối với học sinh, thầy giáo Nguyễn Đức Trường là một trong 10 gương mặt vừa được UBND TP. Hà Nội trao tặng danh hiệu “Công dân Thủ đô ưu tú”.

Nhưng “Hạnh phúc với tôi không chỉ là những bằng khen, những tuyên dương hằng năm cho thành tích nghiên cứu, giảng dạy, mà hạnh phúc với tôi còn là ánh mắt ấm áp học trò dành cho thầy, là sự trưởng thành của các em dưới sự dìu dắt của người thầy với những bước chân không hoàn hảo” - Thầy Trường chia sẻ.


THẢO NGUYÊN
Cơ hội luôn có trong mọi tình huống dù là thanh bình hay nguy nan, nhưng để nắm bắt “cơ hội” trong “nguy cơ” mới là điều khó, mới cần lãnh đạo tài năng, mạnh khoẻ, nhiệt huyết, vì lợi ích của nhân dân, của quốc gia là tối thượng.
VIDEO CLIPS
Tra cứu tạp chí in trước năm 2010: