Giải pháp nào để tinh giản biên chế ( 07/11/2013)

Hội nghị Trung ương 7 (khoá XI) kiểm điểm việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khoá IX) về đổi mới, nâng cao chất lượng hệ thống chính trị cơ sở xã, phường, thị trấn, Nghị quyết Trung ương 4 (khoá X) về đổi mới, kiện toàn tổ chức bộ máy các cơ quan đảng, định hướng đổi mới, kiện toàn tổ chức bộ máy nhà nước, mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội. Hội nghị Trung ương 7 đã xem xét và ban hành Kết luận số 64-KL/TW ngày 28-5-2013 “Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, hoàn thiện hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở”, khẳng định tiếp tục thực hiện các giải pháp cơ bản về sắp xếp tổ chức, tinh giản biên chế với những quy định cụ thể, khả thi hơn.

Thứ nhất, kiện toàn tổ chức theo hướng tinh gọn, không chồng chéo, không bỏ sót chức năng, nhiệm vụ.

Đối với tổ chức đảng: Thực hiện chủ trương không nhất thiết ở Trung ương có tổ chức nào thì ở địa phương cũng phải có tổ chức đó mà căn cứ điều kiện cụ thể cấp uỷ địa phương quyết định sau khi được sự đồng ý của cấp uỷ có thẩm quyền. Xác định mô hình TCCSĐ (kể cả chi bộ hoặc đảng bộ bộ phận khu dân cư thôn, bản, tổ dân phố) phù hợp với chính quyền cùng cấp. Theo đó, ban hành mới, bổ sung, điều chỉnh, hoàn thiện đồng bộ các quy chế, quy định, quy trình công tác của các cấp uỷ, tổ chức đảng, về quan hệ lãnh đạo của cấp uỷ, tổ chức đảng đối với hoạt động của hệ thống chính trị. Đồng thời, đồng bộ các quy định về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế của các cơ quan tham mưu cấp uỷ các cấp.

Đối với cơ quan nhà nước: Tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức bộ quản lý đa ngành, đa lĩnh vực, bỏ tổ chức trung gian. Nghiên cứu thành lập tổ chức thực hiện chức năng chủ sở hữu quản lý, giám sát hoạt động các doanh nghiệp nhà nước. Ban hành và thực hiện đúng quy định số lượng cấp phó, thực hiện chức năng quản lý nhà nước trên các lĩnh vực, giảm tối đa những chồng chéo hoặc bỏ trống về chức năng, nhiệm vụ, phạm vi, đối tượng quản lý. Bộ máy chính quyền cấp tỉnh, cấp huyện không nhất thiết ở Trung ương có bộ, ngành nào thì địa phương cũng có sở, ngành đó. Dưới chính quyền cấp xã chỉ có thôn, tổ dân phố và tương đương hoạt động theo nguyên tắc tự quản của cộng đồng dân cư, hạn chế tối đa việc cấp kinh phí từ ngân sách. Nghiên cứu tổ chức chính quyền địa phương, có phân biệt chính quyền đô thị và chính quyền nông thôn, thực hiện thí điểm mô hình chính quyền đô thị. Điều chỉnh lại chức năng, nhiệm vụ của HĐND cấp xã với số lượng đại biểu phù hợp; điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của UBND cấp xã nhằm khắc phục những bất cập hiện nay.

Đối với mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và đoàn thể nhân dân: Tiếp tục rà soát, kiện toàn tổ chức bộ máy mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Có quy chế, quy định về giám sát, phản biện xã hội để gần dân, sát dân, khắc phục tình trạng “nhà nước hoá”, “hành chính hoá”. Thành lập, công nhận các hội đặc thù theo nguyên tắc tự nguyện, tự quản, tự chủ về tài chính, trụ sở, phương tiện làm việc, tự chịu trách nhiệm, hoạt động theo quy định của pháp luật.

Thứ hai, xác định rõ vị trí, nội dung việc làm.

Thực hiện phương châm vì việc đặt người, không vì người đặt việc. Khi xác định được bộ máy tổ chức, mối quan hệ trong tổ chức, nguyên tắc hoạt động, phải tiếp tục làm rõ từng chức danh với nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể, số lượng và chất lượng công việc. Đó là căn cứ pháp lý để “đặt” người, sắp xếp nhân sự, đánh giá, phân loại cán bộ, công chức; có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cán bộ và tổ chức thi tuyển cán bộ, công chức, thu hút được người có đủ đức, tài vào hệ thống chính trị.

Thực hiện công khai, minh bạch trong thi tuyển cán bộ, công chức, tạo điều kiện để mọi người tham gia thi tuyển có cơ hội như nhau, hạn chế tiêu cực trong tuyển dụng. Các chức danh quản lý ở cấp vụ, cấp sở thực hiện thi tuyển. Từ nay đến năm 2016, cơ bản không tăng tổng biên chế trừ trường hợp phát sinh nhiệm vụ mới cần lập thêm tổ chức.

Thứ ba, nâng cao thu nhập, đảm bảo cuộc sống cho cán bộ, công chức.

Chính sách tiền lương, thu nhập là yếu tố quan trọng, góp phần làm lành mạnh, trong sạch đội ngũ cán bộ, nâng cao tinh thần trách nhiệm, hiệu quả công tác. Tuy nhiên, lộ trình thực hiện nâng lương khó thực hiện vì tốc độ tăng trưởng kinh tế không đạt dự kiến. Vì vậy, một số giải pháp có thể trực tiếp góp phần tăng thu nhập cho cán bộ, công chức:

Thực hiện kiêm nhiệm một số chức việc phù hợp: Bố trí cán bộ kiêm nhiệm một số chức danh có chuyên ngành gần, như trưởng ban đảng là trưởng ban HĐND; chánh văn phòng UBND là chánh văn phòng HĐND (khi bí thư đồng thời là chủ tịch HĐND); văn phòng ban dân vận cũng là văn phòng ủy ban mặt trận Tổ quốc (khi người đứng đầu đồng thời giữ các chức danh chủ tịch mặt trận và trưởng ban dân vận). Thực hiện mô hình bí thư cấp uỷ đồng thời là chủ tịch UBND hoặc HĐND cùng cấp ở những nơi có điều kiện. Bổ sung, sửa đổi quy định về chức danh, số lượng cán bộ, công chức và những người hoạt động không chuyên trách cấp xã theo hướng tinh giản số lượng, xác định mức phụ cấp hợp lý, hoạt động theo nguyên tắc tự quản, giảm tối đa chi trả phụ cấp từ ngân sách nhà nuớc. Theo đó, cán bộ không chuyên trách cấp xã được hưởng phụ cấp từ ngân sách chỉ còn dưới 3 người trong mỗi thôn, tổ dân phố và tương đương. Tăng cường kiêm nhiệm công việc, tăng thu nhập cho cán bộ, công chức cấp xã (kể cả công chức cấp huyện được điều động về xã làm việc) để tạo động lực làm việc.

Tiếp tục đổi mới cơ chế quản lý và sử dụng biên chế, tài chính: Biên chế hành chính gắn với vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh. Xây dựng cơ chế đánh giá hiệu quả làm việc của cán bộ, công chức; thực hiện đánh giá, sát hạch định kỳ, làm cơ sở thay thế các cán bộ, công chức không đáp ứng được yêu cầu, tạo cơ chế cạnh tranh trong công việc, lấy hiệu quả công việc làm cơ sở để trả lương, bổ nhiệm cán bộ. áp dụng chính sách khoán biên chế các cơ quan hành chính, cơ quan đảng, đoàn thể, kể cả cơ quan hành chính cấp xã. Xác định cụ thể thẩm quyền của cấp uỷ, thủ trưởng cơ quan, đơn vị trong việc quyết định số lượng nhân sự, thuê, khoán công việc, tự túc phương tiện, sắp xếp kiêm nhiệm... Nếu thực hiện khoán biên chế, những người không làm được việc, bằng cấp chưa phù hợp sẽ được đào tạo lại, bồi dưỡng chuyên môn phù hợp. Người nào phẩm chất, năng lực yếu hoặc 2 năm liên tục được đánh giá không hoàn thành nhiệm vụ thì cho nghỉ hưu sớm hoặc thôi việc. Khi trong tổ chức có cán bộ không hoàn thành nhiệm vụ, đương nhiên người khác phải “gánh” nên chính họ phải bộc lộ thái độ khi đánh giá, phân loại cán bộ hằng năm, khắc phục tình trạng “ngồi chơi, xơi nước” của không ít cán bộ, công chức hiện nay.

Đẩy mạnh xã hội hoá dịch vụ công: Đây là giải pháp đột phá, có vai trò quan trọng trong “Đề án cải cách chính sách tiền lương, bảo hiểm xã hội và trợ cấp ưu đãi người có công đến năm 2020”. Đổi mới mạnh mẽ cơ chế hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công, chuyển sang cơ chế tự chịu trách nhiệm, tự chủ tài chính, không hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Phát triển hệ thống cơ sở dịch vụ ngoài công lập.

Thứ tư, thực hiện cơ chế “đầu ra” thông thoáng hơn.

Có chính sách phù hợp cho số cán bộ không đủ trình độ năng lực, không đợi hết nhiệm kỳ hoặc cán bộ không được bầu cử giữ chức danh lãnh đạo theo hướng quy đổi phần trăm lương hưu theo năm công tác và thời gian đóng bảo hiểm xã hội hoặc đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện để đủ điều kiện hưởng chế độ nghỉ hưu. Từ nhiệm kỳ 2015-2020, cán bộ cấp xã hoạt động theo nhiệm kỳ được hưởng lương, phụ cấp theo vị trí công tác. Hết nhiệm kỳ không được bầu nữa thì chuyển vị trí công tác nếu đủ điều kiện. Nếu không đủ điều kiện thì nghỉ công tác, đóng bảo hiểm tự nguyện để được nhận chế độ hưu sau này hoặc hưởng chế độ trợ cấp 1 lần.

Thứ năm, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức.

Đổi mới nội dung, chương trình, phương thức đào tạo, trong đó chú trọng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức theo vị trí làm việc và theo nhu cầu công việc. Sửa đổi các quy định về tiêu chuẩn bằng cấp đối với cán bộ, công chức theo hướng thiết thực, phù hợp với thực tế, tránh hình thức, đối phó, thậm chí tiêu cực. Thu hút cán bộ trẻ, có trình độ đại học về công tác ở cơ sở. Xây dựng đề án tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng thanh niên ưu tú ở địa phương, quân nhân đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự để bổ sung nguồn cán bộ, công chức cấp xã. Giao cho người có kiến thức, kinh nghiệm kèm cặp công chức mới. Trong khi thiếu cán bộ cho một vị trí việc làm hoặc cán bộ mới còn yếu và chưa đảm đương tốt công việc thì áp dụng hình thức kiêm chức và có chế độ phụ cấp cho người kiêm nhiệm, người hướng dẫn.

Thứ sáu, hoàn thiện công tác quản lý nhân sự.

Cần có quy định thống nhất 1 cơ quan - Bộ Nội vụ hướng dẫn và quản lý biên chế cán bộ, công chức cấp xã để khắc phục tình trạng chồng chéo. Chú trọng hiện đại hoá cơ sở vật chất cho các công sở, cải cách thủ tục hành chính, giảm bớt hội họp, tăng cường quản lý hành chính, quản lý theo hiệu quả công việc, sử dụng các phương tiện thông tin hiện đại trong quản lý.

Đặc biệt, để các giải pháp nêu trên có tính khả thi cao, cần coi trọng thực hiện công khai, dân chủ, trách nhiệm giải trình, chú trọng kiểm tra, giám sát, phát huy vai trò của người đứng đầu.


PGS, TS. Nguyễn Minh Tuấn
Học viện CT-HC Quốc gia Hồ Chí Minh
Các bài trước
Tác giả : Đoàn Duy Thành - Nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ. Đăng ngày: 07/11/2013
Tác giả : TS. Trần Thị Anh Đào - Học viện Báo chí và Tuyên truyền. Đăng ngày: 07/11/2013
Tác giả : Bùi Văn Tiếng - UVBTV, Trưởng Ban Tổ chức Thành ủy Đà Nẵng. Đăng ngày: 07/11/2013
Các bài tiếp
Tác giả : Ngô Minh Giang. Đăng ngày: 07/11/2013
Theo tác giả Nguyễn Hoài Bắc (Việt kiều Ca-na-đa), việc cứu vãn nền kinh tế hiện nay chỉ có giải pháp hiệu quả nhất là hỗ trợ doanh nghiệp. Tác giả đề xuất Chính phủ và Quốc hội cần ban hành ngay một nghị quyết miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân bằng 0, thời hạn 12 tháng kể từ ngày nghị quyết ban hành; ban hành nghị quyết miễn thu tiền bảo hiểm xã hội cho người lao động trong thời gian 24 tháng kể từ ngày ban hành. Chính phủ chỉ đạo hệ thống ngân hàng do Nhà nước quản lý và chi phối (ngân hàng thương mại, ngân hàng cổ phần, ngân hàng phát triển, ngân hàng chính sách…) đưa lãi suất về khoảng 3.5% - 4.0%/năm. Chính phủ đứng ra bảo lãnh tín dụng cho các doanh nghiệp có nhu cầu vay vốn, bởi thực tế hầu hết các doanh nghiệp không còn tài sản thế chấp.
VIDEO CLIPS
Tra cứu tạp chí in trước năm 2010: