Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam là tinh hoa của lòng nhân ái. Chủ nghĩa nhân văn Hồ Chí Minh tiêu biểu ở lòng yêu thương bao la, sâu sắc đối với nhân dân, với con người; là niềm tin mãnh liệt vào năng lực, phẩm chất, sức mạnh và đạo đức của con người; là ý chí đấu tranh để giải phóng dân tộc, giải phóng loài người. Người đã biến tình yêu thương nhân dân, non sông, đất nước thành ý chí, niềm tin, niềm ham muốn tột bực đem lại độc lập, tự do, hạnh phúc cho dân tộc trong suốt cuộc đời đấu tranh cách mạng của mình.

Bác dạy chúng ta cách nhìn lạc quan về con người và xã hội. Người nói: Trong mỗi con người đều có cái thiện, cái ác, ta phải biết khơi dậy phần tốt trong mỗi con người và giúp cho phần xấu dần mất đi. Đó là thái độ cao đẹp của người cách mạng. Những người nhất thời lầm lạc vẫn có thể cải tạo vươn lên, trở thành người có ích cho xã hội, bởi “Hiền, dữ phải đâu là tính sẵn, phần nhiều do giáo dục mà nên”(1).

Chính sách đại đoàn kết dân tộc và lòng nhân ái của Bác Hồ đã làm thất bại mọi âm mưu thâm độc chia rẽ của kẻ thù. Bác đã cảm hóa được nhiều nhân sĩ trí thức nổi tiếng, kể cả một số quan lại cao cấp của chế độ cũ đi theo kháng chiến, theo cách mạng đến cùng, không sợ gian khổ, hy sinh.

Đạo đức, lòng nhân ái của Bác Hồ được hòa quyện trong sách lược đấu tranh cách mạng, kế tục và phát triển truyền thống nhân ái, bao dung của dân tộc Việt Nam ta qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước. Bác dạy: Người cách mạng phải lấy lòng nhân ái, vì đại nghĩa mà thuyết phục, cảm hóa mọi người. Bản thân Bác đã thể hiện sâu sắc và sinh động điều ấy.

Xin nêu vài ba chuyện nhỏ nhưng biểu hiện lòng nhân ái bao la của Bác Hồ.

Cuối thập niên 60 của thế kỷ trước, trong một lần Bác tiếp các nữ anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân có rất đông các nhà báo, các phóng viên ảnh. Do trục trặc kỹ thuật, nhà nhiếp ảnh Lâm Hồng Long chưa chụp được cảnh Bác tặng hoa bà mẹ Suốt anh hùng. Thoáng thấy sự lúng túng của nhà báo, Người dừng lại và chỉ tay vào bó hoa, nói vui: Có chú nào chưa chụp được ảnh phải không? Bác tặng lại để chụp nhé. Cả hội trường cười vang vui vẻ và một tràng pháo tay kéo dài sung sướng, mừng rằng nhờ sự quan tâm của Bác mà ai cũng chụp được ảnh Bác Hồ tặng hoa mẹ Suốt anh hùng.

Một lần khác, Bác tiếp khách quốc tế, thấy nhà báo, nhà nhiếp ảnh Ngọc Khanh tất bật chạy ngược, chạy xuôi chụp ảnh. Chụp ảnh xong, Bác vẫy tay gọi anh Ngọc Khanh lại và nói: Chú vất vả quá, Bác thưởng cho chú ly rượu của Bác. Nhận ly rượu trên tay Bác, anh Ngọc Khanh và cả chúng tôi đều rơm rớm nước mắt, rồi anh Ngọc Khanh xin Bác chiếc ly ấy làm kỷ niệm - kỷ niệm quý về lòng nhân ái của Bác Hồ.

Năm 1969, anh Vũ Tín, phóng viên Thông tấn xã Việt Nam đến chụp ảnh Bác Hồ bầu cử. Khi chụp, không may đèn không sáng. Biết anh Vũ Tín chưa chụp được, Bác dừng lại gõ gõ vào hòm phiếu nói chuyện với cử tri để anh Vũ Tín chụp lại. Thế là anh Vũ Tín có được bức ảnh lần cuối cùng Bác Hồ của chúng ta đi bầu cử, bỏ phiếu ở Thủ đô Hà Nội.

Cuối tháng 8-1969, Bác Hồ tiếp đoàn đại biểu miền Nam ra thăm miền Bắc. Thời gian ấy Bác đang rất mệt, nhưng nghe có đoàn đại biểu miền Nam ra thăm, Bác rất vui và như khỏe hơn. Đoàn do Chủ tịch Uỷ ban Trung ương Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam dẫn đầu đến thăm Bác. Đó là lần tiếp đồng bào cuối cùng của Bác. ít ngày sau Bác vĩnh biệt chúng ta.

Ngày Bác đi xa, sông núi như rung lên, đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa. Anh chị em chúng tôi cứ thẫn thờ như người mất hồn. Cầm máy ảnh chụp tang lễ mà lòng thì mong chờ Bác đến, miên man nghĩ mãi về muôn vàn tình thương yêu Bác để lại cho toàn dân, toàn Đảng…

___

(1) Hồ Chí Minh toàn tập, NXBCTQG, H.2002, tập 3, tr.383.