Xử lý đơn thư trong “mùa đại hội” ( 21/09/2020)

Qua theo dõi và hướng dẫn về công tác tổ chức xây dựng đảng tại các địa phương, tôi nhận thấy đơn thư tố cáo sai phạm của cán bộ, đảng viên thường tập trung vào thời gian chuẩn bị đại hội đảng bộ các cấp và các kỳ bầu cử HĐND các cấp.

Tại sao như vậy? Trước hết, những việc làm chưa tốt, làm sai và vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước của cán bộ, đảng viên là có thật. Nó diễn ra mọi lúc, mọi nơi, mọi đầu việc, không phải chỉ sắp đến kỳ đại hội, kỳ bầu cử mới sai. Nhưng đơn thư kiến nghị và tố cáo thường tập trung nhiều vào thời gian này vì trong quy trình công tác chuẩn bị nhân sự đại hội có việc nhận xét, đánh giá và giải quyết đơn thư liên quan đến các nhân sự tham gia cấp ủy và lãnh đạo chủ chốt các cấp. Nên những đơn thư tố cáo giai đoạn này đều được các cấp, các ngành tập trung giải quyết. Mặt khác, một số người có động cơ không trong sáng, thù oán cá nhân, thậm chí những phần tử bất mãn, tiêu cực và phản động cũng tranh thủ làm đơn tố cáo nhằm nói xấu, bôi nhọ và hạ thấp uy tín của cán bộ, gây rối cho cơ quan làm công tác tổ chức - cán bộ. Vì vậy, cấp ủy các cấp, các cơ quan liên quan tiếp nhận số lượng lớn đơn thư tố cáo trước các kỳ đại hội là điều bình thường. Nhưng quan trọng là cấp ủy các cấp và các cơ quan liên quan phải có cái nhìn đúng đắn, khách quan, toàn diện để giải quyết đúng người, đúng tội, xác định rõ và xử lý nghiêm khắc những kẻ lợi dụng nói xấu lãnh đạo, nói xấu chế độ ta, đồng thời cũng minh oan cho người vô tội.

Đơn thư kiến nghị và tố cáo thường tập trung vào 4 loại sau:

Một là, liên quan đến đất đai.

Dân gian có câu: “Sống vì đất, chết cũng vì đất”. Thực tế đất đai ngày càng được quản lý chặt chẽ và ngày càng có giá. Vì vậy, những vi phạm về đất đai rất nhiều, phạm vi ngày càng rộng và tính chất, mức độ ngày càng phức tạp. Trên các phương tiện truyền thông hầu như tháng nào cũng nêu những vụ việc vi phạm liên quan đến đất đai trên khắp cả nước. Vi phạm về đất đai thường tập trung vào việc cấp đất sai thẩm quyền, sử dụng sai mục đích, lợi dụng chức vụ, quyền hạn để tạo ra lợi ích nhóm trong sử dụng đất. Ngay cả những khu đất quốc phòng cũng có tình trạng quản lý lỏng lẻo, sử dụng sai mục đích dẫn đến nhiều cán bộ cao cấp bị kỷ luật. Các vụ việc nhỏ hơn xảy ra thường xuyên tại các xã, huyện trong cả nước. Vi phạm về đất đai chiếm từ 60 đến 70% trong các vi phạm, có nhiều đơn thư tố cáo và kéo dài vì không được giải quyết hoặc giải quyết không thỏa đáng. Một số trường hợp đặc biệt, đơn tố cáo nặc danh nhưng nội dung đơn lại chỉ rõ con người và vụ việc cụ thể. Khi các cơ quan có thẩm quyền giải quyết thì đều tìm ra những vi phạm nghiêm trọng, phải xử lý kỷ luật, thậm chí phải xử lý hình sự. Những người tố cáo này thường là người trung thành, thẳng thắn. Họ phải giấu tên vì sợ bị trù dập, ảnh hưởng đến quyền lợi kinh tế, chính trị, thậm chí cả tính mạng của họ và gia đình.

Hai là, liên quan đến tham nhũng, lãng phí.

Tham nhũng là một vấn nạn xảy ra trong mọi lĩnh vực, mọi ngõ ngách của cuộc sống. Có tham nhũng lớn và “tham nhũng vặt”. Báo cáo của Ban Nội chính Thành ủy Hà Nội năm 2018 (số 557 ngày 24-1-2019) đánh giá: Tình trạng tham nhũng vặt trên địa bàn thành phố vẫn còn diễn biến phức tạp, một số cán bộ, công chức nhũng nhiễu, vòi vĩnh… vẫn còn diễn ra phổ biến. Trong kỳ báo cáo kiểm tra và giám sát, các cấp ủy và ủy ban kiểm tra từ thành phố đến cơ sở đã thi hành kỷ luật 20 tổ chức đảng, 2.054 đảng viên.

Lớn hơn là các vụ tham nhũng trong xây dựng cơ bản, rút ruột các công trình, trong quản lý ngân sách nhà nước, trong các dự án ODA, các chương trình quốc gia về y tế, giáo dục, giảm nghèo… Tình trạng này xảy ra tại nhiều địa phương.

Ba là, lợi dụng chức vụ, quyền hạn để làm trái quy định.

Loại vi phạm này biểu hiện ngày càng tinh vi và phức tạp. Nói về chạy chức, chạy quyền, chạy tuổi, chạy huân huy chương… thì “ai chạy” và “chạy ai”? Câu hỏi được đặt ra nhiều lần, nhưng chỉ có người “chạy” và người “được chạy” mới biết. Dân gian lại có câu: “Con ruồi bay qua còn biết con đực, con cái”. Có cán bộ còn 1 năm là đến tuổi nghỉ hưu lại được bổ nhiệm vào vị trí lãnh đạo cao hơn, trong khi quy định phải còn đủ một nhiệm kỳ công tác. Người dân bàn tán râm ran, nếu không có “tiền tệ” hoặc “hậu duệ” thì cũng phải có “quan hệ” như thế nào trong trường hợp bổ nhiệm cán bộ kia. Khi nhân dân tố cáo, cơ quan chức năng vào cuộc thì mới vỡ lẽ câu chuyện kia là có thật, những cán bộ lợi dụng chức vụ, quyền hạn để làm trái quy định của Đảng và Nhà nước không phải không có. Điều này dẫn đến một loạt cán bộ bị xử lý kỷ luật, thậm chí vướng vòng lao lý…

Bốn là, vi phạm về đạo đức, lối sống.

Đa số đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp đều có bản lĩnh chính trị vững vàng, có phẩm chất đạo đức cách mạng trong sáng, lối sống lành mạnh. Tuy nhiên, bên cạnh đó có một số cán bộ, đảng viên bị sa ngã, cám dỗ trước đồng tiền, quyền lực, suy thoái về đạo đức, lối sống dẫn đến có lối sống xa hoa, trụy lạc, xa dân, không gương mẫu, thậm chí thoái hóa, biến chất. Những điều đó là biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân. Bác Hồ đã từng căn dặn: Chủ nghĩa cá nhân là nguồn gốc của mọi vi phạm và tội lỗi.

Đánh giá về tình hình giải quyết đơn thư tố cáo cho thấy, có từ 70% đến 75% số đơn thư tố cáo là đúng sự thật, đúng người, đúng việc. Trong đó có cả một số đơn thư không ghi rõ tên, tuổi nhưng lời lẽ tâm huyết, tố cáo đúng người, đúng tội. Có 20% đến 25% đơn thư tố cáo có việc đúng, có việc không đúng. Loại đơn thư này chủ yếu do quần chúng có trách nhiệm đứng ra tố cáo, nhưng do họ không nắm rõ một số vụ việc cụ thể, nên không có bằng chứng. Khoảng 3% đến 5% là tố cáo không đúng sự thật, trong đó số ít là cố tình vu khống, bôi nhọ, trả thù hoặc đố kỵ, thậm chí còn là bất mãn, chống phá chế độ.

Hầu hết các cấp ủy tập trung chỉ đạo các cơ quan chức năng giải quyết dứt điểm từng vụ việc, đưa ra kết luận rõ ràng về mức độ sai phạm, mức độ vi phạm, từ đó xử lý nghiêm minh những tập thể, cá nhân có sai phạm, giúp cho công tác chuẩn bị nhân sự được khách quan, công tâm. Kiên quyết không đưa vào cấp ủy khóa mới những cán bộ không đủ phẩm chất, năng lực, vi phạm quy định của Đảng và Nhà nước. Đồng thời, qua xử lý đơn thư tố cáo, các cơ quan chức năng cũng chứng minh được sự trong sạch cho một số đồng chí bị vu khống, bôi nhọ và xử lý những người cố tình tố cáo sai sự thật, cố tình nói xấu cán bộ. Tuy nhiên, vẫn có một số cấp ủy địa phương thiếu trách nhiệm, thậm chí bao che, gây mất đoàn kết nội bộ, dẫn đến khi tổ chức đại hội, một số cán bộ chủ chốt cấp xã, cấp huyện và cả cấp tỉnh không trong cấp ủy. Điều này cũng đã xảy ra ngay trong đại hội đảng bộ của một số TCCSĐ nhiệm kỳ 2020-2025 này. Để cấp ủy các cấp giải quyết tốt đơn thư trước đại hội đảng bộ các cấp, cần:

Một là, cấp ủy các cấp, trước hết là người đứng đầu cấp ủy, phải thực sự trong sáng, công tâm, khách quan, tập trung chỉ đạo quyết liệt, kiểm tra chặt chẽ, xử lý kịp thời, nghiêm minh những tập thể và cá nhân vi phạm.

Hai là, ban tổ chức cấp ủy các cấp - cơ quan tham mưu cho cấp ủy về công tác tổ chức - cán bộ và cán bộ trực tiếp làm công tác này phải sâu sát, nắm chắc tình hình tâm tư cán bộ, phát hiện, ngăn chặn, xử lý vi phạm từ xa, không để bị động khi đại hội, kỳ bầu cử đến gần.

Ba là, cán bộ trong các cơ quan chuyên môn (tổ chức, kiểm tra, thanh tra, công an…) phải có đạo đức trong sáng, chuyên môn vững, trải qua thực tiễn, có kinh nghiệm xử lý vụ việc, tuân thủ đúng quy trình công tác và sự chỉ đạo của cấp ủy trực tiếp.

Bốn là, phát huy vai trò phản biện xã hội và sức mạnh tổng hợp của mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân trong việc góp ý, tố giác sai phạm của cán bộ, đảng viên.

Năm là, thực hiện công khai, dân chủ trong công tác cán bộ và xử lý sai phạm của cán bộ.

Với quyết tâm của cả hệ thống chính trị, tập trung giải quyết tốt đơn thư tố cáo của công dân đối với các vi phạm của cán bộ, đảng viên, chúng ta tin tưởng rằng sẽ không để lọt những cán bộ không đủ tiêu chuẩn, thoái hóa, biến chất vào cấp ủy các cấp trong “mùa đại hội” đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2020-2025 đúng như tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng.
Lê Xuân Lịch
Cơ hội luôn có trong mọi tình huống dù là thanh bình hay nguy nan, nhưng để nắm bắt “cơ hội” trong “nguy cơ” mới là điều khó, mới cần lãnh đạo tài năng, mạnh khoẻ, nhiệt huyết, vì lợi ích của nhân dân, của quốc gia là tối thượng.
VIDEO CLIPS
Tra cứu tạp chí in trước năm 2010: