Tư tưởng Hồ Chí Minh
Từ ý tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh
1:12' 26/7/2017

Bác Hồ thăm các thương binh nặng ở trại điều dưỡng Bắc Ninh.


Năm nay, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27-7-1947-27-7-2017). Kỷ niệm ngày này, chúng ta lại không thể nào quên người nêu ý tưởng khởi nguồn từ truyền thống uống nước nhớ nguồn của dân tộc: tưởng nhớ những người đã cống hiến hy sinh cho một nước Việt Nam độc lập, tự do. Người đó là Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Ngày 19 tháng 12 năm 1946, sau Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cả nước bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Giữa bộn bề công việc, lo lãnh đạo quân, dân ta phá tan cuộc “tấn công mùa đông” của thực dân Pháp lên Chiến khu Việt Bắc, tổ chức kháng chiến toàn dân, toàn diện suốt từ Bắc chí Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương vẫn ban hành các chủ trương, chính sách chăm lo thương binh, gia đình liệt sĩ. Chính phủ ban hành chế độ hưu bổng, thương tật và tiền tuất cho thân nhân tử sĩ, có chính sách “ưu đãi các chiến sĩ bị thương và gia đình liệt sĩ’... Ngày 8-1-1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết “Thư khen ngợi các chiến sĩ bị thương và sự tận tâm của các y sĩ, khán hộ, cứu thương” với tấm lòng cảm thông và thán phục. Từ tháng 6-1947, từ Phủ Chủ tịch đầu tiên ở “Thủ đô gió ngàn” trên đồi Khau Tý, ATK Định Hóa, Thái Nguyên, Chủ tịch Hồ Chí Minh đề nghị với Chính phủ: chọn một ngày trong năm làm “Ngày Thương binh”. Từ ý tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, một Ban vận động “Ngày Thương binh” được thành lập. Đồng chí Lê Thành An, nguyên Phó trưởng phòng Thương binh, Cục Chính trị nhớ lại: sau khi Ban vận động tổ chức Ngày Thương binh toàn quốc được thành lập, vào khoảng 7 giờ tối một ngày đầu tháng 7-1947, khoảng 20 người trong Ban Vận động họp tại nhà một người dân tại xã Lục Ba, huyện Đại Từ, Thái Nguyên, do đồng chí Lê Tất Đắc, Phó Chính trị Cục, Bộ Quốc phòng phụ trách công tác tuyên truyền và hậu phương binh sĩ, chủ trì. Cùng dự họp có: đồng chí Trần Huy Liệu, Tổng bộ Việt Minh; đồng chí Hoàng Tuấn, Nha Thông tin; đồng chí Nguyệt Tú, đại diện Trung ương Hội Phụ nữ cứu quốc; đồng chí Đào Duy Kỳ, đại diện Trung ương Đoàn Thanh niên cứu quốc và một số đồng chí khác nữa. Sau khi bàn bạc, mọi người thống nhất chọn ngày 27-7-1947 (có 3 con số 7 để dễ nhớ) làm Ngày Thương binh, để báo cáo lên Trung ương và Hồ Chủ tịch. Ngay sau đó, đồng chí Lê Tất Đắc cao hứng ứng tác:

          “Dù ai đi ngược về xuôi

          Hai bảy, tháng bảy nhớ Ngày Thương binh”.

Đồng chí Lê Tất Đắc còn khéo vận dụng ca dao để phổ biến, tuyên truyền chủ trương hưởng ứng Ngày Thương binh:

          “Bữa ăn chín cũng như mười

          Mỗi nhà nuôi lấy một người thương binh”

Trước khi Ngày Thương binh chính thức được công nhận, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết thư gửi Thường trực Ban Tổ chức “Ngày Thương binh toàn quốc”. Bức thư có đoạn viết: “Đang khi Tổ quốc lâm nguy, giang san, sự nghiệp, mồ mả, đền chùa, nhà thờ của tổ tiên ta bị uy hiếp, cha mẹ, anh em, vợ con thân thích, họ hàng ta bị đe dọa. Của cải, ruộng nương, nhà cửa, ao vườn, làng mạc ta bị nguy ngập. Ai là người xung phong trước hết để chống cự quân thù, để giữ gìn đất nước cho chúng ta. Đó là những chiến sĩ mà nay một số thành ra thương binh.

Thương binh là những người đã hy sinh gia đình, hy sinh xương máu để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ đồng bào. Vì lợi ích của Tổ quốc, của đồng bào, mà các đồng chí bị ốm yếu, què quặt.

Vì vậy, Tổ quốc và đồng bào phải biết ơn, phải giúp đỡ những người con anh dũng ấy.

Trong lúc chống nạn đói kém, đồng bào ta đã từng mỗi tuần nhịn một bữa ăn, để giúp các đồng bào bị đói. Bây giờ chống nạn ngoại xâm, tôi chắc đồng bào ta sẽ vui lòng vài ba tháng nhịn ăn một bữa để giúp chiến sĩ bị thương.

Ngày 27 tháng 7 là một dịp cho đồng bào ta tỏ lòng hiếu nghĩa bác ái, là tỏ lòng yêu mến thương binh.

(...) Luôn luôn tin vào lòng nhường cơm sẻ áo của đồng bào ta, tôi tin chắc rằng: “Ngày Thương binh” sẽ có kết quả mỹ mãn.

Tôi xin xung phong gửi 1 chiếc áo lót lụa của chị em phụ nữ đã biếu tôi, 1 tháng lương của tôi, 1 bữa ăn của tôi, và của các nhân viên tại Phủ Chủ tịch, cộng là một nghìn một trăm hai mươi bảy đồng (1.127 đ)”

Bác Trần Văn Phúc, cán bộ hưu trí, ở phố Đình, thị trấn Đại Từ, Thái Nguyên, nguyên là Bí thư đảng ủy xã Hùng Sơn thời kỳ ấy, kể lại:

Vào hồi 7 giờ sáng ngày 27-7-1947, tôi được đồng chí Hồ Công Luận, Chủ tịch xã, giao nhiệm vụ:

Hôm nay cấp trên tổ chức Ngày Thương binh toàn quốc, anh và các đồng chí bộ đội lo khánh tiết, kỳ đài để tổ chức buổi lễ.

Tôi đưa các anh bộ đội vào khu vực xã Bàn Cờ để dọn dẹp xung quanh gốc đa và bãi mít tinh. Tôi đi mượn cái án thư của cụ Từ Liêm làm bàn cho Ban Tổ chức. Khu vực kỳ đài, ở ngay dưới gốc đa có treo cờ Tổ quốc, ảnh Bác Hồ và khẩu hiệu “Lễ công bố Ngày Thương binh toàn quốc”. Lúc bấy giờ cây cối xung quanh địa điểm tổ chức Lễ mít tinh còn rậm rạp, tiện cho việc giữ bí mật. Tự vệ, bộ đội đào sẵn nhiều hầm hào tránh bom. Đại biểu đoàn thể, bộ đội tập hợp thành từng khối, nhân dân các xã Lục Ba, Minh Tiến, Yên Lãng, Hùng Sơn đứng xung quanh...”.

Đồng chí Lê Tất Đắc, Nguyên thứ trưởng Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội, người chủ trì buổi mít tinh hôm đó kể lại:

Vào 6 giờ tối ngày 27-7-1947 bắt đầu buổi mít tinh. Có khoảng 300 đại biểu tham dự. Tôi thay mặt Ban Tổ chức đọc Thư của Bác Hồ gửi nhân Ngày Thương binh toàn quốc. Đồng chí Lê Tỵ, đại biểu thương binh phát biểu. Bà Ba Huy (tức Nguyễn Thị Đích), Bí thư Hội Phụ nữ cứu quốc xã Lục Ba, nơi có trại an dưỡng số 1, thành lập tháng 6-1947, dành cho thương binh, người hăng say vận động phụ nữ giúp đỡ bộ đội, thương binh, phát biểu nói lên tình cảm, trách nhiệm của phụ nữ và nhân dân đối với thương binh. Sau này bà Ba Huy được Bác Hồ gửi thư khen. Buổi mít tinh kết thúc trong tiếng hô vang dậy: “Hồ Chủ tịch muôn năm”; “Trường kỳ kháng chiến nhất định thắng lợi”. Bắt đầu từ từ đó, Ngày Thương binh 27-7-1947 trở thành ngày mà tất cả mọi người dân, mọi cơ quan, đoàn thể trong nước bày tỏ tình cảm “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” với thương binh, gia đình liệt sĩ.

Tháng 7 năm 1954 sau chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ với thắng lợi to lớn đồng thời cũng không ít bộ đội ta thương vong, nhiều gia đình đã mất đi người con, người chồng, người cha, người thân yêu của mình, để nhớ ơn các thương binh, gi đình liệt sĩ, theo đề nghị của Bác Hồ, Chính phủ ta và chính quyền các cấp đặc biệt quan tâm giải quyết vấn đề binh sĩ, gia đình liệt sĩ và công tác thương binh. Và từ năm 1955, ngày 27 tháng 7, Ngày Thương binh toàn quốc đã được đổi thành Ngày Thương binh- Liệt sĩ.

Nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Thương binh -Liệt sĩ, (27-7-1947  -2 7-7-1997) tại xóm Bàn Cờ, xã Hùng Sơn, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, nơi chứng kiến sự ra đời và lần đầu tiên tổ chức Lễ kỷ niệm Ngày Thương binh-Liệt sĩ, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cùng Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên đã khánh thành Khu kỷ niệm 27-7 và dựng bia kỷ niệm với nội dung được khắc trên bia: “Nơi đây, ngày 27 tháng 7 năm 1947, 300 cán bộ, bộ đội và đại diện các tầng lớp nhân dân địa phương họp mặt nghe công bố bức thư của Bác Hồ, ghi nhận sự ra đời của Ngày Thương binh- Liệt sĩ”. Cũng tại nơi này, vào dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Thương binh- Liệt sĩ, đã được Nhà nước ta công nhận là “Di tích lịch sử quốc gia”.

Đến nay, sau 70 năm, Khu Di tích lịch sử Quốc gia, nơi lần đầu tiên công bố, mít tinh chào mừng Ngày Thương binh - Liệt sĩ toàn quốc tại xóm Bàn Cờ, xã Hùng Sơn, huyện Đại Từ, Thái Nguyên vẫn còn đó những nhân chứng, vật chứng sống cho một truyền thống của dân tộc: uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ người trồng cây. Tại đây vẫn còn cây đa cổ thụ xum xuê, tươi tốt. Mọi người ở đây thường vẫn gọi đó là “Cây đa 27-7”. 

Vũ Lân

Ý KIẾN BẠN ĐỌC VỀ BÀI VIẾT NÀY

Họ và tên : *  
Địa chỉ :  
Email : *  
Ý kiến của bạn : *

Mã bảo vệ :

 

Bài cùng chuyên mục
GIỚI THIỆU TẠP CHÍ IN
Số 10 - 2017
Tra cứu tạp chí in:
Tra cứu tạp chí in trước năm 2010:
VIDEO CLIPS